Viser arkivet for stikkord landbruksoppgjeret

Kva er Sogn og Fjordane sitt grep for framtida?

Motet held mannen oppe i sjukdom, men mismod, kven kan bera det? (Ordtøka, 18:14.)
Mellom slaga på reis utanlands har eg fått med meg at store fabrikkhallar i Sogn utan innhald som har kosta fellesskapet store summar, som ikkje har bidrege med noko som helst for korkje folk eller fe, har opna og pakka saman. Dette har skjedd over tid, og vert kalla omstilling her i fylket. Offentleg godkjent omstilling er det og. Flottare blir det ikkje. Ikkje meir meiningslaust heller. Landbrukspolitikken til regjeringa rokkar i desse dagar ved busettinga til Sogn og Fjordane, og kjernen i kulturen og indrefileten i fylket vårt: Kulturen i og kring småbruka våre frå kyst til nær sagt bre. Kva er Sogn og Fjordane sitt grep for framtida? Kva målsetjing ligg til grunn for å møte framtida, tru eller motløyse? Vitnar satsingane på tomme industribygg på målretta strategi for framtida til fylket vårt? Eller er det motløysa som rår? Syner handlingane våre at vi ikkje trur på noko anna enn å sjå bakover? Kva trur vi viss vi ser framover? Eller ser vi ikkje anna for motløysa? Uansett meiner eg stoda til fylket syner at vi ikkje maktar følgje omstillinga til samtida vi lever i mentalt. Vi byggjer flyplassar og handelshus og har landets beste bussjåførar, medan den stolte kulturarven vår som ligg i småbruka, gror ned. Bussjåførane ser snart ikkje anna enn grøne tunnellar anten dei køyrer i Hyllestad eller Stryn.
Demografiske endringar går over tid, det er lett å misse motet når vi veit at Rogaland har passert oss i folketal fleire gonger siste 200 åra. Kanskje urettvist å samanlikne med personar og individ, og slå fast at ingen er på topp heile tida, og trendar alltid er i endring, ikkje minst språket vårt. Men småbruka våre er kanskje noko av det mest autentiske vi har midt blant oss? Kva gjer vi med det?
Tidlegare denne månaden snakka eg med far til ei veldig dyktig dame i NRK, Erik Solheim, i Førde. Han meinte det snart vil syne seg at det å eige jord vil bli viktigare enn på lenge, kan hende meir enn nokon gong. Det seier seg sjølv at det ideelle då vil vere småbruk som let seg kombinere med andre yrke/moderne livsstil. Ikkje store gigantorganisasjonar av arten som vi ser på Austlandet og på Jæren. Kunnskapen om drift av småbruk vil vere attraktiv og naudsynt, matkulturen blir stadig meir verdfull og etandes (les SUNT.) Kortreist mat, mat som inneheld mat osv vert stadig meir populært hjå folk. Mat som før var husmannskost for ålmenta, er i våre dagar tilgjengeleg for dei som har vit, kompetanse og innhaldsrik lommebok. Vi ser at helse og livsstil går hand i hanske med dei største helseutfordringane i samfunnet vårt. Konsekvensane som følgjer ein moderne livsstil har fleire negative trendar, livsstilen som følgjer småbrukarlivet kan skilte med voldsomt lang og oppegåande pensjonisttilvere. (Eg kjenner alt lukta av gamalost og sødmen av bringebæra.) Bygdene i Sogn ligg i landstoppen på tal eldre over 100 år om eg ikkje hugsar så altfor gale. Vi har rikdom og innhald til å fylle mange industrihallar, men ikkje på den måten Sogn og Fjordane har gjort til no. Vi må gjere det vi er best på, det er det fylket er skapt til å vere, ein stad med mange små einingar med sine særeigne tradisjonar og konstruktive livsstil. Så lett tilgjengeleg som Sogn og Fjordane er i 2014, er det eit mysterium at ikkje fylket har gjort butikk og industri av dette for lenge sidan. I staden gjer vi som suauene, vi går i flokk. Som Ibsen sa, minoriteten har alltid rett. Eg trur at viss Sogn og Fjordane trur, så ser denne regionen at dei er unike innan sitt/sine felt, så satsar dei. Men dei må meir enn å ville, dei må tore. Så må dei ta steget og handle. Men kva er Sogn og Fjordane sitt grep for framtida?
Innlegget kjem på trykk i Sogn Avis/Innhogg laurdag 24. mai.

Eg melder meg ut!

Og det å melde seg ut er ingen uvanleg ting å gjera når ein har fått nok av dobbeltkommunikasjon og brotne løfter frå eit lag som ikkje ivaretek medlemmene sine interesser.

I forkant av landbruksoppgjeret kom det landsmøteuttalar om satsing på landbruk og betra økonomi i næringa frå dei raud-og-såkalla-grøne (Grøne? Lat oss kalle det Dei daudgrøne og solidaritetslause). Dette skapte optimisme i næringa. Ein gløymer så lett at det har vorte ein vane at festtalar er gløymde når politikk vert forma. Bondeorganisasjonane gjekk ut med krav om lågtlønnsauke og kompensasjon for den store auken i utgifter som absolutte krav. Men som vanleg endar det med at Bondelaget godtek statens tilbod, litt oppjustert, slik regjeringa har bestemt før tilbodet vert lagt fram. Les heile kommentaren!