Tidlegare har eg teke for meg dei som droppar ut av vidaregåande skulegong. Men diverre er
det ikkje berre på dette trinnet tala syner stort fråfall. På høgskular og universitet er det om lag
40% som ikkje fullførar eit påbyrja studielaup. Ikkje berre er det kjedeleg for dei som ikkje
sit att med anna enn eit studielån, det er òg ei enorm sløsing av ressursar. På den eine sida
går bedriftene glipp av arbeidskraft, og staten glipp av skatteinntekter. På den andre sida går
det med pengar til undervisning som ikkje kastar av seg, noko som i andre rekkje går utover
ressursane som går til dei som faktisk fullførar løpet. Når ein ser kor lita grad det er av tett
oppfølging på ein del studium, er det ikkje rart dette er ei kjelde til frustrasjon.

Slik eg ser det kan det store fråfallet forklarast med tre hovudgrunnar. Den fyrste er at det er
ei forventing i samfunnet om at ein skal ta høgare utdanning.

Mitt inntrykk er at det ikkje er naturleg å skulle gå ut i arbeidslivet som 18-åring. For meg
var det aldri aktuelt å ta meg arbeid rett etter vidaregåande, men seier nokon at dei har gjort
nettopp det, kjem gjerne oppfølgingsspørsmålet om ein har teke eit friår kjapt. Ein skal liksom
ikkje vera arbeidstakar som ung vaksen. Dette gjer nok at mange utan akademisk anlegg og
interesse forgjeves set kursen mot skulebenken.

Vidare er det nok òg mange som følar at dei må oppleva det romantisert og sagnomsuste
studentlivet, noko som gjerne er viktigare enn det å faktisk studera noko. Dette ynskje om å
berre vera student materialiserar seg gjerne i årsstudium i noko ”moro” før ein tek til med det
ein faktisk kan bli noko av. Spørsmålet er berre kor lengje staten skal stå for finansieringa av
slike tilnærma friår.

Dette leiar meg over på grunn nummer to, som slik eg ser det er hovudgrunnen til fråfallet:
Det er for mange diffuse studium som studenten fyrst undervegs forstår ikkje førar nokon veg.

I og med at det no er så mange som tradisjonelt ikkje ville teke høgare utdanning, som i dag
likevel gjer det, har det oppstått eit behov for fleire studieretningar for å metta etterspurnaden.
Mange av dei nye studieretningane har mykje for seg, men andre vil eg gå så langt som å seia
berre er vas. Sist i rekka av denne kategorien høyrde eg om på radioen for ei lita stund sidan
- Universitetet i Tromsø vil hausten 2012 truleg tilby master i trolldomsprosessane i Nord-
Noreg.

Min påstand er at ein ikkje nødvendigvis alltid treng å gjera alle folk sine interesser og
hobbyar om til universitetsstudium. For eg forstår godt at den som er interessert i USA og
starta på det treårige USA-studie på UiB, og som etter nokre år tenkjer ”kva blir eg eigentleg
no?” finn seg noko anna å gjera. Tilsvarande med til dømes kjønnsstudiar på same universitet.
Hadde det vore meg hadde eg nok følt meg litt lurt der eg sat med hotline til lånekassa og ein
særs avgrensa arbeidsmarknad, trass lovord frå universitetet.

Det er klart at me treng spissa kunnskap om både USA og kjønn, men eg er meir i tvil om det
er riktig å kvart år ta inn mange studentar på smale studium, i staden for at ein heller byrjar
breitt og spesialiserar seg undervegs.

Den siste grunnen til det store fråfallet, er at det blir teke inn alt for mange studentar på smale
og /eller unyttige studium, slik som årsstudium i psykologi, fleirårige studie som kunst- og
teatervitskap, filosofi, diverse områdestudiar med meir. Særleg årsstudium i psykologi har for

mange blitt eit motestudium som fungerar som ei tenkjeboks for dei som ikkje veit kva dei
skal studera. For andre studium vil eg påstå at grensa mellom folkehøgskule og høgskule er
minimal.

Me må berre innsjå at det er grenser for kor mange skodespelarar me faktisk treng, og endå
tydlegare er det med teaterteoretikarar. Vidare kan ein spørja seg om me verkeleg treng gjera
vitskap av alt, og om det er undervisningssektoren som skal ta seg av dei som ikkje endå vil ut
i arbeid.