Terrorrettssaka er vel i gang, og mange er nok allereie rimeleg lei. Sjølv for ein person som
meg, som er over gjennomsnittet interessert i dei juridiske spørsmåla, blir det stundom nok.
Men det skuldast andre aktørar enn dei som tilhøyrer den rettslege handsaminga.

Før eg tek til med mi utblåsing mot media som dekkjer denne saka, vil eg starta med litt
velfortent ros. Gjennom sitt press for å få kringkasta forklaringar med meir, har media vore
med på å sikra meir openheit. På denne måten blir ei historisk viktig sak betre opplyst hjå
ålmenta, samstundes som at kontrollen med retten sitt arbeid truleg aldri har vore sterkare.

Når det er sagt, så er det meir enn nok å ta media på i denne saka. Som vanleg
kjem journalistar og redaktørar dragande med dei sedvanlege frasene om pressa sitt
samfunnsansvar, plikt til å dekkja viktige samfunnssaker og rolle som fjerde statsmakt. Dette
er kjend svada, for som me veit gjer og sender media det dei får mest sjåarar på utan å gå alt
for langt over streken. Grunnen til at det er så lange nyheitssendingar fleire gongar dagleg er
at det er av dei mest sette programma på tv.
Les meir…

Det har vore litt skriving om Hotel Mundal i Sogn Avis siste veka. Den nye hotellkjeda Mountainfjord har ikkje klart å gjere opp for seg, og skuldar pengar til både ein og hin. Hotel Mundal har ein stolt tradisjon, og problema siste året er trist for hotellet og Fjærland. Johs B. si åtvaring om Mountainfjord i Sogn Avis torsdag kom nok litt i seinaste laget for mange.

Eg har lyst å dele litt med dykk om Hotel Mundal si soge, som er nær knytt til garden eg driv i Mundal. Johannes S. Mundal (Johans i Mundal, min tippoldefar,) var ein av initiativtakarane for å få bygd hotellet, saman med systera Brita, og hennar mann Olaus Dahle. Å byggje eit så stort hotell i 1891 var både dyrt og dristig. Det kom fleire hotell i Sogn på den tida, oftast sett opp som mindre overnattingsstader og bygd ut etter kvart som trongen for fleire senger kravde det og økonomien tillet det. Men Olaus Dahle hadde sterk tru på at eit stort hotell ville vere med å skape auka aktivitet i bygda. Dei engasjerte den kjende arkitekten Peter Andreas Blix, som mellom anna har teikna Fleischer’s hotell og som restaurerte Hopperstad stavkyrkje.
Les meir om Hotel Mundal sin historie!

Jonas Olsson må finna plass til Ahyee Aye Elvis i startellevaren sin. Ivorianaren er altfor god til å berre varma innbytarbenkene medan laget kjempar for poeng ute på bana.

Sogndal har opna sesongen godt, så det vert feil å seia at saknet av Elvis har vore prekært. Med med 28-åringen på bana meiner eg bestemt at laget vil verta enda betre. Først og fremst er det Elvis sin enorme duellkraft Sogndal bør nytta seg av igjen.

Stéphane Diarra Badji har vore god i sine første fire kampar for klubben, men han har sin største styrke i den offensive delen av spelet. Badji viser klasse når han får styra showet med ballen i beina, men han er eit stykke bak Elvis når det gjeld eigenskapane som ballvinnar.

I heimekampane mot Hønefoss og Haugesund har Sogndal tidvis “mista” midtbana, noko som har ført til lange periodar med press frå bortelaget, utan at dei kvitkledde har klart å svara. I slike periodar trengst Elvis, med sin enorme evne til å bryta ned motstandarane sitt spel – både i lufta og langs bakken.

Men Badji er viktig, og det same er Henrik Furebotn. Difor meiner eg eit formasjonsbyte er nøkkelen til å få plass til alle tre. Nokre vil kanskje sei at det er rart å føreslå formasjonsbyte for eit lag utan tap, men dei tre siste kampane har vist at dette kan vera vegen vidare.

4-2-3-1. Furebotn og Elvis på defensiv midtbane, med Badji i den offensive midtbanerolla omkransa av Tonny Brochmann og Ørjan Hopen på kvar sin kant. Og Malick Mane åleine på topp.

På denne måten vil ein få optimalisert og utnytta spelarane sine eigenskapar meir enn i dag. Furebotn og Elvis passar perfekt som defensive vaktbikkjer, Badji får fridom til å bruka sine offensive kvalitetar, medan Mane har alle eigenskapane – fysikk, fart og evne til å halda på ballen – som skal til for å fylla ei einsleg spissrolle. Ein slik formasjon gjer óg Brochmann og Hopen til meir utprega kantspelarar enn i 4-4-2, noko som gjev dei betre rom til å utnytta sine dugleikar innan dribling og livsfarleg venstrefot.

4-2-3-1 vil óg gjera Sogndal betre defensivt. Eitt baklengs så langt er råsterkt, men både mot Hønefoss og særskilt Rosenborg viste laget at dei kan vera sårbare i 4-4-2. Olsson la om til 4-5-1 etter overkøyring dei første 20 minuttane i Trondheim, noko som raskt gav resultat. Sogndal fekk betre balanse defensivt, men hadde framleis nok krut til å vera farlege framover.

Mot i utgangspunktet tøffe motstandarar som Vålerenga og Molde i dei to neste kampane meiner eg at dette bør vera vegen å gå. Det er ikkje ein defensiv tankegang, men ein liten endring som kan gjera Sogndal enda betre – begge vegar.

Og viktigast av alt: det gjev plass til Ahyee Aye Elvis.

Dagen etter kommunevalet i fjor haust tok eg meg ein fridag. Eg vart sitjande oppe altfor lenge om natta berre for å vente på valresultata frå Flora kommune, som ikkje kom før kl 0230. Dei tel sakte der ute i øyane i havgapet. Fridagen surfa eg på heimesidene til kommunane i Sogn. Politisk nysgjerrig som eg er, ville eg vite kven veljarne hadde kumulert inn i kommunestyra. Kandidatkåring heiter dette. Eit vakkert ord. Eg vonar forresten at strykinga av kandidatar vert lovleg igjen ved valet i 2015. Vi fortener det. Det er ein menneskerett å kunne stryke naboen.

Nokre kommunar var snøgt ute med resultata frå kandidatkåringa. I Aurland og Leikanger vart alt klart før kl 10.00. Resultata frå dei andre sognekommunane kom så gradvis utover dagen. Men i Sogndal var det heilt taust. Heimesida til kommunen hadde ingenting å fortelje oss. Det var som om det ikkje hadde vore noko kommuneval i Sogndal. Ut på kvelden fekk vi likevel brakt på det reine at lista over dei som skulle ta sete i det nye kommunestyret i regionsenteret, var slått opp på døra til kommunestyresalen. Slik det vart gjort på 1950-talet. Les heile innlegget….

Om ikkje lenge trur eg det er éin sogndalspelar me snakkar meir om ein nokon annan. Han heiter Stéphane Diarra Badji.

Midtbanespelaren frå Senegal var ikkje best på Sogndal mot Odd Grenland søndag. Han brukte tid på å koma seg inn i kampen, slo ein del pasningar med feil postnummer, og pådrog seg sitt obligatoriske gule kort. Ein del smårusk, med andre ord.

Men Badji viste og klare teikn på at han allereie etter to månader i vinterland er i ferd med å læra seg norsk fotball, og at han har eit potensial som overgår mange av med- og motspelarane hans i same posisjon i eliteserien.

To augneblink peikar seg ut: midtveges i første omgang, då han vart sett under press av Adem Güven djupt inne på eigen halvdel. Mange ville sparka ballen vekk i frykt, men ikkje Badji. Éi kjapp finte, og ein pasning gjennom midtbaneleddet opp til Malick Mane. Deretter, kvarteret etter pause, ein krosspasning på 40 meter som landa rett på skolissa til Tonny Brochmann.

Ro og overblikk. Og dei tekniske eigenskapane til å lukkast med pasningar med meir ein medium vanskegrad. Dette kombinert med ein nær skremmande duellkraft og fysikk som ei murblokk gjer at Sogndal verkeleg kan ha treft blink med 21-åringen frå Ziguinchor.

Badji har naturlegvis mykje å gå på framleis. Treffprosenten på pasningane må opp nokre hakk, og han er nøydd til å luka vekk dei oransjeraude taklingane midt på bana. Det vart berre gult mot Odd søndag, medan taklinga der han nesten kløyvde Strømsgodset sin Alassane Diomande i tre betar i generalprøva truleg ville betydd utvisning viss kampen handla om poeng. Det er bra å vera kompromisslaus, men balansegangen må vera på plass.

Men med ein del finpolering og gradvis minkande språkbarriere vil Badji garantert verta ein nøkkelspelar for Sogndal. Me vil få sjå eit mykje meir spelande sogndallag denne sesongen, der høgt og aggressivt press kombinert med mange samtidige rørsler frå Tonny Brochmann, Malick Mane, Ørjan Hopen og Ulrik Flo framfor ballførar skal skapa kaos for motstandarlaga.

Med ein slik spelestil er laget avhengig av å ha to tydelege spelartypar sentralt: Den løpssterke jordfresaren som øydelegg for motstandaren, og den pasningssikre, dynamiske og kreative ballsentralen, som kan knyta puslespelet saman.

Henrik Furebotn representerer førstnemnde kategori – og viste mot Odd at han kan gå mot sin beste sesong på toppnivå, medan Stéphane Diarra Badji har alle føresetnader for å fylla den andre rolla.

Han er den nye sjefen.

Sidan 2001 har me knapt kunne sett ei nyheitssending eller opna ei avis utan å høyra eller sjå
frasa ”ekstremistiske islamistar”. På same måte har me blitt kjend med ekstremistiske kristne
av fleire slag i mellom anna Nord-Irland. Med Breivik si tilknyting til Frimurarlosjen, er det i
grunn merkeleg at han ikkje har blitt knytt sterkare opp mot ekstremistisk kristendom.

Ei gruppe med ekstreme haldningar som ikkje får like mykje merksemd, er det eg vel å kalla
ekstremistateistane. Det kan nok seiast å vera med god grunn at me ikkje høyrer så mykje om
dei på same måte som andre ekstremistar, i og med me ikkje har sett terror og folkemord frå
denne gruppa på ei stund. Her har dei religiøse ekstremistane markert seg sterkare.

Likevel har dei markert seg med ei rekkje forslag og medieutspel dei seinare åra, og sjølv
om det ikkje er tale om utøva vald er vertfall tankane bak dei ekstreme nok og på nivå med
ein del konservative miljø. Ta til dømes dei som i studentavisa Studvest tok til orde for at
Universitetet i Bergen skulle gå vekk frå å nytta bedehus som eksamenslokale. Dette blei
mellom anna grunngjeve med at ”forsamlingene det gjelder tjener penger på leieforholdet”,
og at universitetet slik støtta opp om det religiøse arbeidet. Det er liten tvil om at koplinga var
søkt. Særleg med tanke på at talet alternative lokale nok er få, då gymsalar flest er laga for
fysisk aktivitet, ikkje stillesitting, ro og full konsentrasjon.
Les meir…

Då bondelagsleiar Per Hilleren denne veka gjorde det klart at Bondelaget ikkje brukar hotell som serverer Q-mjølk, gjekk leiar i Unge Venstre, Sveinung Rotevatn, ut på twitter og ga uttrykk for at no er det reine mafiatilstandar her i fylket. I Unge Venstre-leiaren sitt hovud er altså Per Hilleren mafiaboss og Bondelaget mafiaorganisasjonen som styrer fjordafylket? Mafia assossierar vi alle med korrupsjon og truslar om drap og valdsbruk. Passelege skuldingar mot ein næringsorganisasjon som ynskjer å bruke eit hotell som satsar på kortreist mat! Han kan vel ikkje vente å bli teke på alvor som politikar etter slike utspel? tenkte eg. Men før eg hadde tenkt tanken ferdig hadde stortingspolitikar Laila Gustavsen (Ap) hengt seg på mafia-ordbruken.

Eg sende ei melding tilbake til dei begge: «Bra nokon tek ansvar for klimaet og forlangar lokalprodusert mat medan politikarane sit tiltakslause på gjerdet og sutrar!» Rotevatn svarar at langreist mat er heilt uproblematisk med tanke på klima og miljø, noko han ikkje fulgte opp då fleire melde seg på diskusjonen og ville ha dokumentasjon. Og Gustavsen forsvarte si kollektive mobbing av bondelagsmedlemmer med at nokre enkeltbønder i Buskerud, truleg bondelagsmedlemmer, har mobba bønder som leverer mjølk til Q-meieriet. Venstre miljøparti? Ap mot mobbing? Snakk om tillitsvekkande politikarar! Les heile saka no!

”Tror du radioen noen gang vil erstatte avisen?”. Det var legendariske Storm P som stilte spørsmålet midt på 1930-talet. ”Nei, det tror jeg ikke,” var svaret ”for i lengden blir det altfor strevsomt å slå i hjel fluer med radioapparatet”.

Storm P hadde rett. Radioen, i stadig nye digitaliserte versjonar, lever framifrå den dag i dag. Korkje fjernsynet, eller andre nye teknologiar, tok knekken på radioen. Og for tida er avisa, papiravisa altså, langt meir utsett enn radioen. Opplagstala er dystre. Berre nokre nisjeaviser held stand. På eigarsida aukar konsentrasjonen. Nettavisene veks. Men avisdød? Neppe. I alle fall ikkje på kort sikt. Heller ikkje nettaviser kan brukast til ”å slå i hjel fluer med”.

Teknologiske endringar er framstegets mor.Siste tiåra er det digitaliseringa som radikalt har gripe inn i og endra kvardagen vår. Teknologien er aldri nøytral. Følgjesveinen heiter gjerne konsentrasjon, spesielt av kapital. Men òg av arbeidskraft. Digitaliseringa har ikkje stoppa sentraliseringa, slik Sp lova det, og kanskje trudde på. ”Opplysningen 1881” i Lærdal, og andre stader på landsbygda, er så definitivt 1900-tals. Ho ”Signe på sentralen”, som Geirr Lystrup song så vemodig om, mista jobben tidleg på 1980-talet. Men ho klarte seg godt seinare i livet. ”Creative destruction” kallar Joseph Schumpeter det. Det gamle må vike for det nye. Om att og om att. Les heile innlegget….